Η ανάγκη Συστημάτων Έγκαιρης Προειδοποίησης πλημμυρών και πυρκαγιών

Του Νίκου Γκολιόπουλου



Μετά τις επαναλαμβανόμενες τραγωδίες που έζησε η Αττική τους τελευταίους 10 μήνες με αποκορύφωμα τα γεγονότα στο Μάτι, η περιφέρεια Αττικής ανακοίνωσε τη δημιουργία Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης για έντονα καιρικά φαινόμενα. Ακολούθως, έκανε λόγο για τη δημιουργία ενός «Πρότυπου Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης από έντονα πλημμυρικά φαινόμενα για όλη την Αττική – Πρότυπου στην Ευρώπη».


Για την σπουδαιότητα των Συστημάτων Έγκαιρης Προειδοποίησης έχετε ξαναδιαβάσει στο envinow.gr και στον τομέα «Έρευνα» μπορείτε να δείτε την έρευνα που πραγματεύεται τη δημιουργία ενός Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης για flash floods (στιγμιαίες πλημμύρες) στην κοιλάδα Watir της χερσονήσου του Σινά, στο ξηρό τμήμα της Αιγύπτου.


Η ανάπτυξη ενός Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης δεν είναι ακατόρθωτη ακόμα κι αν συνοδεύεται από σημαντικές τεχνικές και επιστημονικές δυσκολίες και περιορισμένα δεδομένα. Η ύπαρξή του όμως είναι απαραίτητη, ειδικά στην Ελλάδα όπου η συντριπτική πλειοψηφία των πλημμυρών είναι αποτέλεσμα flash floods, δηλαδή στιγμιαίων πλημμυρών με έντονες βροχοπτώσεις σε μικρό χρονικό διάστημα.


Το Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης πρέπει αρχικά να περιλαμβάνει μία διαδικασία πρόγνωσης της βροχόπτωσης. Αυτή γίνεται είτε με την αριθμητική μέθοδο πρόγνωσης χρησιμοποιώντας κάποιο μοντέλο, είτε με την δορυφορική εκτίμηση κατακρημνίσεων που δεν είναι ακόμη διαθέσιμη για τα Συστήματα Έγκαιρης Προειδοποίησης, λόγω της καθυστέρησης που υπάρχει μεταξύ της λήψης και της αποστολής των φωτογραφιών.

Για να αξιοποιηθούν τα δεδομένα της βροχόπτωσης πρέπει να μοντελοποιηθούν τα υδρολογικά χαρακτηριστικά της περιοχής. Έτσι διαμορφώνεται ένα μοντέλο βροχόπτωσης-απορροής και γίνεται η διόδευση της πλημμύρας.


Από τις πιο σημαντικές παραμέτρους βαθμονόμησης είναι αυτές που αφορούν τη διήθηση και τις απώλειες μεταφοράς και πρέπει να συνυπολογιστούν στο μοντέλο της διόδευσης.


Μετά την μοντελοποίηση, το Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης στέλνει ειδοποιήσεις κάθε φορά που τα κατώτατα όρια υπερβαίνονται. Τα κατώτατα όρια μπορεί να ορισθούν για τη βροχόπτωση, την απορροή, τη παροχή εξόδου του νερού. Για κάθε περίπτωση ορίζονται 3 κατώτατα όρια. Το πρώτο όριο (Start) περιλαμβάνει την αρχή της βροχής, της απορροής ή της παροχής εξόδου, ή την παρουσία νερού στις δεξαμενές. Το δεύτερο όριο (Warning) περιλαμβάνει την πιθανότητα κάποιας επικίνδυνης πλημμύρας και τέλος, το τρίτο όριο (Alert) περιλαμβάνει την υψηλή πιθανότητα επικίνδυνων πλημμυρών.


Στο τελευταίο στάδιο, τα βήματα που χρειάζονται μεταξύ της αποστολής της ειδοποίησης και της εφαρμογής δράσεων είναι πολύ σημαντικά για τη λειτουργία του Συστήματος Έγκαιρης Πρόγνωση. Μέτρα μπορούν να ληφθούν πριν, κατά τη διάρκεια αλλά και μετά από μία στιγμιαία πλημμύρα.


Ένα Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης τίθεται αποτελεσματικό εν μέρει από την τεχνολογική του απόδοση.


Είναι εξίσου σημαντικό να υπάρχει εκπαιδευμένο προσωπικό που το λειτουργεί αλλά και αποτελεσματικοί δίαυλοι επικοινωνίας με τα κέντρα λήψης των αποφάσεων ώστε να αποφεύγονται οι κίνδυνοι σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.


Συστήματα Έγκαιρης Προειδοποίησης πλημμυρών έχουν αναπτυχθεί σε πολλές χώρες και περιοχές του κόσμου. Αντίστοιχα συστήματα για την προειδοποίηση πυρκαγιών έχουν αναπτυχθεί, αλλά για την ώρα βρίσκονται κυρίως σε πιο αρχικό στάδιο. Τα συστήματα έγκαιρης πρόγνωσης πλημμυρών ωστόσο, ήρθε η ώρα να εφαρμοστούν ευρύτερα στην Ευρώπη, καθώς τα επαναλαμβανόμενα προβλήματα και οι καταστροφές αναδεικνύουν διαρκώς τα προβλήματα. Είναι κρίμα να μην εφαρμόζονται αυτές οι λύσεις που αποδεδειγμένα μπορούν να βοηθήσουν να αποφύγουμε αντίστοιχες τραγωδίες στο μέλλον.


ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ