WWF: Μείωση 73% στους πληθυσμούς άγριων ζώων σε 52 χρόνια - Ελπίδα από την ανάκαμψη της τίγρης, του ελέφαντα, της χελώνας και του τόνου

Το μέγεθος των παρακολουθούμενων πληθυσμών άγριων ζώων έχει μειωθεί κατά μέσο όρο 73% σε διάστημα 52 ετών, σύμφωνα με την έκθεση Living Planet Report 2026 του WWF, που δημοσιεύτηκε στις 7 Οκτωβρίου 2026. Παράλληλα, η έκθεση επισημαίνει ότι η φύση μπορεί να ανακάμψει, εφόσον η κοινωνία ακολουθήσει σαφείς δρόμους για την ενεργοποίηση θετικών σημείων καμπής στα συστήματα ενέργειας, τροφίμων και χρηματοδότησης.

Ο Δείκτης Ζωντανού Πλανήτη (LPI), που καταρτίζεται από τη ZSL (Ζωολογική Εταιρεία του Λονδίνου), περιλαμβάνει 35.803 τάσεις πληθυσμών από 5.790 είδη σπονδυλωτών για την περίοδο 1970-2022. Η μεγαλύτερη μείωση καταγράφεται στα γλυκά νερά (-85%), ακολουθούν τα χερσαία οικοσυστήματα (-69%) και τα θαλάσσια (-59%).

Οι συχνότερα καταγραφόμενες απειλές είναι η απώλεια και υποβάθμιση ενδιαιτημάτων, η υπερεκμετάλλευση, η κλιματική αλλαγή, η ρύπανση, τα invasive είδη και οι ασθένειες. Οι απειλές αυτές πηγάζουν από ευρύτερες συστημικές αποτυχίες στα συστήματα τροφίμων, ενέργειας και χρηματοδότησης.

Ανάκαμψη για τίγρεις, ελέφαντες, χελώνες και τόνους

Παρά τη γενικά αρνητική εικόνα, οι μισοί πληθυσμοί που περιλαμβάνονται στον LPI είναι σταθεροί (7%) ή αυξάνονται (43%). Η έκθεση αναδεικνύει ανακάμψεις στις πράσινες θαλάσσιες χελώνες, τους τόνους (ερυθρός τόνος Ατλαντικού και Ειρηνικού), τις τίγρεις και τους πληθυσμούς ελεφάντων της νότιας Αφρικής, αποδεικνύοντας ότι οι στοχευμένες παρεμβάσεις διατήρησης αποδίδουν. Ωστόσο, οι μειώσεις δεν μπορούν να αντιστραφούν μόνο με προσπάθειες διατήρησης.

Ο Πρόεδρος και CEO του WWF των ΗΠΑ, Carter Roberts, δήλωσε:

«Η έκθεση καταγράφει μια ανησυχητική μείωση, αλλά δείχνει και μια ισχυρή δύναμη που μπορούμε να αξιοποιήσουμε: την ικανότητα της φύσης να ανακάμπτει όταν δράσουμε με επείγουσα ανάγκη και σε μεγάλη κλίμακα. Οι τίγρεις, οι πράσινες χελώνες, οι ελέφαντες της νότιας Αφρικής και οι τόνοι ανακάμπτουν χάρη στην αταλάντευτη δέσμευση των προστατών της φύσης και των τοπικών κοινοτήτων. Η δουλειά που έχουμε μπροστά μας αφορά τον τρόπο που παράγουμε τα τρόφιμά μας, τον τρόπο που τροφοδοτούμε τη ζωή μας και το πού κάνουμε τις εξυπνότερες επενδύσεις μας.»

Η Επικεφαλής Επιστήμονας του WWF, Rebecca Shaw, πρόσθεσε:

«Τα δεδομένα 52 ετών δείχνουν ότι οι παρακολουθούμενοι πληθυσμοί άγριας ζωής έχουν μειωθεί κατά μέσο όρο 73%, αλλά δείχνουν και ότι η φύση μπορεί να ανακάμψει όταν δράσουμε. Οι μισοί πληθυσμοί που παρακολουθούμε είναι σταθεροί ή αυξάνονται, και είδη που βρίσκονταν σε ελεύθερη πτώση πριν από μία γενιά παλεύουν να επανέλθουν. Αυτό καθιστά την ανάκαμψη κάτι περισσότερο από ελπίδα: είναι τεκμηριωμένο, επαναλήψιμο αποτέλεσμα συνεχούς δράσης.»

Θετικά σημεία καμπής σε ενέργεια, τρόφιμα και χρηματοδότηση

Η έκθεση περιλαμβάνει έρευνα του Πανεπιστημίου του Exeter, σύμφωνα με την οποία ένα θετικό σημείο καμπής προκύπτει όταν ένα σύστημα περνά ένα όριο προς μια πιο υγιή κατάσταση και η αλλαγή γίνεται αυτοενισχυόμενη - ταχύτερη, φθηνότερη και δυσκολότερα αναστρέψιμη.

• Ενέργεια: Ο κλάδος έχει ήδη περάσει ένα θετικό σημείο καμπής, αφού τα φωτοβολταϊκά αποτελούν πλέον την φθηνότερη πηγή νέου ηλεκτρισμού στις περισσότερες χώρες, αν και η μετάβαση δεν προχωρά αρκετά γρήγορα

• Τρόφιμα και γεωργία: Παρουσιάζουν πρώιμα σημάδια προσέγγισης ενός σημείου καμπής, με παραγωγή φιλική προς τη φύση, βιώσιμο εμπόριο και κατανάλωση, υγιεινότερες διατροφές και λιγότερη σπατάλη τροφίμων

• Χρηματοδότηση: Βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, με τον κλάδο να οφείλει να σταματήσει τη χρηματοδότηση επιβλαβών δραστηριοτήτων, να αντιμετωπίσει τη φύση και το κλίμα ως ουσιώδεις κινδύνους και να καλύψει το ετήσιο έλλειμμα χρηματοδότησης βιοποικιλότητας ύψους 942 δισ. δολαρίων

Με διασκέψεις του ΟΗΕ για τη βιοποικιλότητα και το κλίμα τους επόμενους δύο μήνες, οι κυβερνήσεις έχουν μια κρίσιμη ευκαιρία να περάσουν από τη φιλοδοξία στην υλοποίηση.

Διαφορές ανά περιοχή

Η μεγαλύτερη μείωση στους παρακολουθούμενους πληθυσμούς καταγράφεται στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (95%), ακολουθούν η Αφρική (80%) και η Ασία-Ειρηνικός (49%). Στη Βόρεια Αμερική η μέση μείωση είναι 28% και στην Ευρώπη και Κεντρική Ασία 23%, καθώς οι μεγάλης κλίμακας επιπτώσεις στη φύση ήταν ήδη εμφανείς πριν από το έτος αναφοράς του δείκτη (1970).

Η ποσοστιαία μεταβολή του δείκτη αντανακλά τη μέση αναλογική αλλαγή στο μέγεθος των παρακολουθούμενων πληθυσμών και όχι τον αριθμό των ζώων ή των πληθυσμών που χάθηκαν.

Πηγή: WWF