Νέο ρεκόρ για τα αέρια του θερμοκηπίου - Το διοξείδιο του άνθρακα έφτασε τα 426,8 ppm
Τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) και άλλων σημαντικών αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα έφτασαν το 2025 σε πρωτοφανή υψηλά, δεσμεύοντας μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη, σύμφωνα με νέα έκθεση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO), που δημοσιεύτηκε στις 27 Οκτωβρίου 2026.
Το Δελτίο του WMO για τα Αέρια του Θερμοκηπίου κατέγραψε ότι η παγκόσμια μέση συγκέντρωση CO2 στην επιφάνεια το 2025 ήταν 426,8 μέρη ανά εκατομμύριο (ppm), δηλαδή 153% του προβιομηχανικού επιπέδου του 1750. Οι συγκεντρώσεις του μεθανίου και του υποξειδίου του αζώτου, των δύο σημαντικότερων μακρόβιων αερίων του θερμοκηπίου μετά το CO2 που σχετίζονται με ανθρώπινες δραστηριότητες, σημείωσαν επίσης νέο ρεκόρ.
Η Αναπληρώτρια Γενική Γραμματέας του WMO, Ko Barrett, δήλωσε:
«Άλλη μία χρονιά, άλλο ένα νέο ρεκόρ. Τα αέρια του θερμοκηπίου παγιδεύουν πρωτοφανή ποσότητα θερμότητας στην ατμόσφαιρα, παρέχοντας ενέργεια για πιο ακραία καιρικά φαινόμενα και συναφείς κινδύνους για τις οικονομίες και τις κοινωνίες μας. Τα τελευταία 11 χρόνια ήταν τα θερμότερα που έχουν καταγραφεί και η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί. Το CO2 έχει πολύ μεγάλη διάρκεια ζωής και επομένως θα επηρεάζει το παγκόσμιο κλίμα όχι μόνο για χρόνια αλλά για δεκαετίες και ακόμη και αιώνες.»
Το Δελτίο δημοσιεύεται ως ένα από τα κορυφαία ετήσια έντυπα του WMO, για να παρέχει έγκυρη επιστημονική πληροφόρηση στους διαπραγματευτές της Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Κλίμα. Η COP31 θα διεξαχθεί στην Αττάλεια της Τουρκίας από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου 2026.
Τριπλασιασμός του ρυθμού αύξησης του CO2
Το Δελτίο καταγράφει τις συγκεντρώσεις αερίων, δηλαδή την ποσότητα που συσσωρεύεται στην ατμόσφαιρα, και όχι τις νέες ετήσιες εκπομπές. Περίπου οι μισές από τις συνολικές εκπομπές CO2 κάθε χρόνου παραμένουν στην ατμόσφαιρα, ενώ οι υπόλοιπες απορροφώνται από τα χερσαία οικοσυστήματα και τους ωκεανούς.
Όταν δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το Δελτίο το 2004, το ετήσιο μέσο επίπεδο CO2 ήταν 377,5 ppm. Από το 1990 έως το 2025, η ακτινοβολούσα επίδραση (το θερμαντικό αποτέλεσμα στο κλίμα) από τα μακρόβια αέρια του θερμοκηπίου αυξήθηκε κατά 56%, με το CO2 να ευθύνεται για περίπου το 81% της αύξησης.
Οι ρυθμοί αύξησης του CO2 έχουν τριπλασιαστεί από τη δεκαετία του 1960: από 0,8 ppm ετησίως σε 2,4 ppm ετησίως την περίοδο 2011-2020. Από το 2024 στο 2025, η παγκόσμια μέση συγκέντρωση αυξήθηκε κατά 2,8 ppm - πάνω από τον μέσο όρο της δεκαετίας, αλλά ελαφρώς λιγότερο από την εξαιρετική αύξηση του 2023/2024.
Η ανώτερη επιστημονική λειτουργός του WMO, Oksana Tarasova, εξήγησε ότι ο πιο μετριοπαθής ρυθμός αντανακλά την ανάκαμψη των χερσαίων καταβοθρών άνθρακα και τις μειωμένες εκπομπές από πυρκαγιές το 2025, μετά το ισχυρό El Niño του 2023/2024. Προειδοποίησε ωστόσο ότι αναμένεται περαιτέρω αύξηση των συγκεντρώσεων το 2026, λόγω της καύσης ορυκτών καυσίμων και της ανάπτυξης ενός ισχυρού El Niño.
Μεθάνιο και υποξείδιο του αζώτου
Το μεθάνιο ευθύνεται για περίπου το 16% του θερμαντικού αποτελέσματος των μακρόβιων αερίων του θερμοκηπίου, αλλά έχει πολύ μικρότερη διάρκεια ζωής από το CO2. Περίπου το 35% εκπέμπεται από φυσικές πηγές, όπως οι υγρότοποι, και το 65% από ανθρωπογενείς, όπως η κτηνοτροφία, η καλλιέργεια ρυζιού, η εκμετάλλευση ορυκτών καυσίμων, οι χώροι ταφής απορριμμάτων και η καύση βιομάζας. Η παγκόσμια μέση συγκέντρωσή του το 2025 ήταν 1.948 μέρη ανά δισεκατομμύριο (ppb), δηλαδή 267% του επιπέδου του 1750.
Το υποξείδιο του αζώτου προέρχεται τόσο από φυσικές πηγές όσο και από ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η καύση βιομάζας, η χρήση λιπασμάτων και διάφορες βιομηχανικές διεργασίες. Η συγκέντρωσή του έφτασε τα 339,1 ppb το 2025, δηλαδή 126% του επιπέδου του 1750.
Προσοχή σε δύο αέρια της ενεργειακής μετάβασης
Καθώς οι χώρες μετασχηματίζουν τα ενεργειακά τους συστήματα, ο WMO επισημαίνει ότι χρειάζεται προσοχή σε δύο ισχυρά αλλά λιγότερο άφθονα αέρια που συνδέονται με την παραγωγή και διανομή ηλεκτρισμού:
Εξαφθοριούχο θείο (SF6): Αυξάνεται σταθερά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, ανάλογα με την αύξηση της παγκόσμιας ηλεκτροδότησης, καθώς χρησιμοποιείται κυρίως στη διανομή ηλεκτρισμού. Έχει διάρκεια ζωής πάνω από 1.000 χρόνια και δυναμικό θέρμανσης περίπου 24.300 φορές μεγαλύτερο από του CO2. Η αύξησή του το 2025 ήταν ρεκόρ.
Μοριακό υδρογόνο (H2): Η συγκέντρωσή του αυξήθηκε κατά 5,3% μεταξύ 2010 και 2024. Δεν είναι αέριο του θερμοκηπίου, αλλά επηρεάζει την ατμοσφαιρική χημεία και έχει ισχυρό έμμεσο αποτέλεσμα στη θέρμανση. Η διαρροή του από εγκαταστάσεις παραγωγής, αγωγούς, δεξαμενές και κυψέλες καυσίμου αποτελεί αυξανόμενη ανησυχία.
Σύμφωνα με τον WMO, η διαρροή υδρογόνου και η διατήρηση του SF6 αποτελούν πιθανές απειλές που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τα κλιματικά οφέλη της ενεργειακής μετάβασης.
Σχόλια