Οι τεχνολογίες καθαρής ενέργειας δημιουργούν θέσεις εργασίας στην ΕΕ - Οι ελλείψεις δεξιοτήτων απειλούν την ανάπτυξη
Οι τεχνολογίες καθαρής ενέργειας δημιουργούν εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με έκθεση που δημοσίευσε στις 9 Σεπτεμβρίου 2026 ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος (EEA). Ωστόσο, οι επίμονες ελλείψεις εξειδικευμένων εργαζομένων απειλούν να επιβραδύνουν τη μελλοντική ανάπτυξη, ενώ ο κλάδος αντιμετωπίζει και προκλήσεις ένταξης, με τις γυναίκες και τους νέους να εκπροσωπούνται ανεπαρκώς.
Η απασχόληση στον παγκόσμιο ενεργειακό τομέα αυξάνεται με ρυθμό που ξεπερνά την ευρύτερη οικονομία: 2,2% το 2024, έναντι 1,3% στο σύνολο της οικονομίας. Η ΕΕ κατατάσσεται τρίτη παγκοσμίως, μετά την Κίνα και την υπόλοιπη Ασία, με 1,8 εκατομμύρια θέσεις εργασίας άμεσα ή έμμεσα συνδεδεμένες με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ανανεώσιμης Ενέργειας (IRENA) και τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ILO). Η Κίνα αντιπροσωπεύει 7 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στον κλάδο.
Η έκθεση εξετάζει την απασχόληση σε τέσσερις τεχνολογίες: αιολική ενέργεια, φωτοβολταϊκά, αντλίες θερμότητας και μπαταρίες.
Τα βασικά ευρήματα ανά τεχνολογία:
Αιολική ενέργεια: Ο μεγαλύτερος εργοδότης, με περίπου 273.500 άμεσες θέσεις εργασίας το 2023, το 77% εκ των οποίων στις δραστηριότητες λειτουργίας (συντήρηση, ενεργειακά συμβόλαια, διοίκηση πωλήσεων)
Φωτοβολταϊκά: Πάνω από 227.000 εργαζόμενοι το 2023, περίπου οι μισοί στη λειτουργία και το 36% στην κατασκευή, ενώ η ευρωπαϊκή παραγωγή φωτοβολταϊκών παραμένει περιορισμένη
Αντλίες θερμότητας: Περίπου 80.100 εργαζόμενοι, κυρίως στην κατασκευή (65%), με σημαντικές προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης
Μπαταρίες: Περίπου 33.000 εργαζόμενοι, αλλά με τον ταχύτερο ρυθμό αύξησης απασχόλησης μεταξύ 2018 και 2023, κυρίως στη βιομηχανική παραγωγή
Άνιση γεωγραφική κατανομή
Η απασχόληση στην καθαρή τεχνολογία κατανέμεται άνισα εντός της ΕΕ. Η Γερμανία έχει το μεγαλύτερο εργατικό δυναμικό στην αιολική (125.000 θέσεις το 2023), στα φωτοβολταϊκά (σχεδόν 84.000) και στις μπαταρίες (12.300). Η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ιταλία πρωτοπορούν στις αντλίες θερμότητας, ενώ η Ουγγαρία και η Πολωνία παρουσιάζουν τη ταχύτερη αύξηση απασχόλησης στις μπαταρίες. Η έκθεση επισημαίνει ότι η συγκέντρωση αυτή αντανακλά συχνά υπάρχουσες βιομηχανικές δυνάμεις και ότι, χωρίς κατάλληλη πολιτική, μπορεί να βαθύνει τις περιφερειακές ανισότητες.
Προκλήσεις ένταξης και δεξιοτήτων
Η επέκταση των «πράσινων» θέσεων εργασίας δεν μεταφράζεται αυτόματα σε εντάξιμες αγορές εργασίας. Η συμμετοχή των γυναικών κυμαίνεται από 26% στην αιολική και τις μπαταρίες έως μόλις 14% στις αντλίες θερμότητας, ενώ οι νέοι (15-24 ετών) αποτελούσαν μόλις 6-7% του εργατικού δυναμικού στην αιολική, στα φωτοβολταϊκά και στις αντλίες θερμότητας το 2023.
Οι ελλείψεις δεξιοτήτων απειλούν την ανάπτυξη των τεχνολογιών καθαρής ενέργειας, με τα περισσότερα κράτη-μέλη να αναφέρουν κενά σε κρίσιμους τεχνικούς ρόλους εγκατάστασης και κατασκευής. Η ποιότητα της εργασίας διαφέρει επίσης σημαντικά: οι μισθοί στις αντλίες θερμότητας είναι περίπου 40% χαμηλότεροι από την αιολική, που είναι ο υψηλότερα αμειβόμενος κλάδος. Οι ρόλοι λειτουργίας και συντήρησης στην αιολική προσφέρουν σταθερότερη απασχόληση και καλύτερη πρόσβαση σε εκπαίδευση, ενώ οι ρόλοι κατασκευής και εγκατάστασης σε φωτοβολταϊκά και αντλίες θερμότητας είναι πιο εποχικοί, πιο εκτεθειμένοι σε φυσικούς κινδύνους και προσφέρουν λιγότερες ευκαιρίες κατάρτισης.
Το πλαίσιο πολιτικής
Η ΕΕ έχει διαμορφώσει ένα ολοένα πιο υποστηρικτικό πλαίσιο πολιτικής, που περιλαμβάνει τη Βιομηχανική Συμφωνία για την Καθαρή Ενέργεια (Clean Industrial Deal), τον Νόμο για τη Βιομηχανία Μηδενικών Εκπομπών (NZIA) και τη στρατηγική Battery Booster. Η έκθεση καλεί σε συντονισμένη πολιτική δράση για την επέκταση της κατάρτισης και της επανακατάρτισης, παράλληλα με τη βελτίωση της ποιότητας εργασίας, ώστε να προσελκύονται και να διατηρούνται εργαζόμενοι σε έναν κλάδο που αντιμετωπίζει οξείες ελλείψεις.
Σχόλια