Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος: Πώς η ανθεκτική γεωργία θα μπορούσε να αυξήσει τα εισοδήματα των αγροτών

Σύμφωνα με νέα ανάλυση της Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος, η μετάβαση σε γεωργία ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή μπορεί όχι μόνο να προστατεύσει την παραγωγή τροφίμων, αλλά και να συμβάλει στη σταθεροποίηση και ενίσχυση των εισοδημάτων των αγροτών στην Ευρώπη.

Η μελέτη επισημαίνει ότι ο αγροτικός τομέας βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενες πιέσεις, όπως η κλιματική αλλαγή, η υποβάθμιση των εδαφών και το υψηλό κόστος εισροών, όπως λιπάσματα, φυτοφάρμακα, ενέργεια και ζωοτροφές. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η υιοθέτηση νέων πρακτικών καθίσταται κρίσιμη για τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων.

Η έκθεση βασίζεται σε 51 μελέτες περίπτωσης αγροκτημάτων σε όλη την Ευρώπη — από το Ηνωμένο Βασίλειο έως την Ουκρανία— και αναδεικνύει ότι οι πρακτικές ανθεκτικής γεωργίας μπορούν να μειώσουν την έκθεση των καλλιεργειών σε ακραία καιρικά φαινόμενα, διατηρώντας παράλληλα τη μακροπρόθεσμη οικονομική βιωσιμότητα.

Οι πρακτικές αυτές περιλαμβάνουν:

• Βελτίωση διαχείρισης εδάφους και νερού

• Διαφοροποίηση καλλιεργειών

• Ολοκληρωμένη διαχείριση τοπίου

• Ανασχεδιασμό κτηνοτροφικών συστημάτων

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η μειωμένη άροση, η οποία βελτιώνει τη δομή του εδάφους και την κατακράτηση νερού. Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, η πρακτική αυτή μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της κατανάλωσης καυσίμων έως και 50%, μείωση του κόστους παραγωγής κατά περίπου 40% και περιορισμό των αναγκών εργασίας κατά 25–30%.

Ωστόσο, η έκθεση υπογραμμίζει ότι η μετάβαση σε τέτοια συστήματα δεν είναι χωρίς δυσκολίες. Πολλές αγροτικές εκμεταλλεύσεις εμφανίζουν οικονομική ευαλωτότητα κατά τη φάση προσαρμογής, καθώς τα οφέλη συχνά καθυστερούν να αποδώσουν σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο. Για τον λόγο αυτό, τονίζεται η ανάγκη για στοχευμένη χρηματοδότηση και ισχυρότερο θεσμικό πλαίσιο στήριξης.

Ιδιαίτερα στη νότια Ευρώπη, όπου οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής είναι ήδη έντονες, τα οφέλη από την εφαρμογή τέτοιων πρακτικών είναι πιο άμεσα, καθώς μειώνονται οι απώλειες παραγωγής και το κόστος. Σε άλλες περιοχές, απαιτείται περισσότερος χρόνος και επενδύσεις για να αποδώσουν τα μέτρα.

Η έκθεση καταλήγει ότι η ανθεκτικότητα της γεωργίας πρέπει να αποτελέσει βασική οικονομική προτεραιότητα για την Ευρώπη, προκειμένου να διασφαλιστεί η επισιτιστική ασφάλεια, η βιωσιμότητα των αγροτικών περιοχών και η σταθερότητα των εισοδημάτων των παραγωγών.

Πηγή: Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος