Η ΕΕ ζητά παγκόσμια δράση για να καταστεί η γη και το νερό πιο ανθεκτικά καθώς η ξηρασία και η ερημοποίηση εντείνονται

Ενόψει της 17ης Διάσκεψης των Μερών της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την Καταπολέμηση της Απερήμωσης (UNCCD COP17), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε, σε ανακοίνωσή της στις 14 Αυγούστου 2026, ενισχυμένη παγκόσμια δράση για την αποκατάσταση υποβαθμισμένης γης, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας στην ξηρασία και την προστασία των υδάτινων πόρων - καθώς η Ευρώπη βιώνει ένα ακόμη καλοκαίρι με ακραία ζέστη, λειψυδρία και ξηρασία.

Με κεντρικό θέμα «Αποκαθιστώντας τη Γη, Αποκαθιστώντας την Ελπίδα», η COP17 θα διεξαχθεί στην Ουλάν Μπατόρ της Μογγολίας, από τις 17 έως τις 28 Αυγούστου 2026, φέρνοντας σε επαφή κυβερνήσεις, επιστήμονες, την κοινωνία των πολιτών, επιχειρήσεις, αυτόχθονους πληθυσμούς και άλλους εταίρους, για την αντιμετώπιση των αλληλένδετων προκλήσεων της ερημοποίησης, της υποβάθμισης της γης και της ξηρασίας.

Η επείγουσα ανάγκη είναι ολοένα πιο ορατή και στην ίδια την Ευρώπη: η ακραία ζέστη και οι παρατεταμένες περίοδοι χαμηλής βροχόπτωσης ασκούν πίεση στις υδατικές προμήθειες, τη γεωργία, την ενεργειακή παραγωγή, τις ποτάμιες μεταφορές και τα οικοσυστήματα. Η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα από κάθε άλλη ήπειρο, ενώ η ξηρασία και η λειψυδρία εντείνουν την πίεση σε πολίτες, φύση και οικονομία.

Η Επίτροπος Περιβάλλοντος, Υδατικής Ανθεκτικότητας και Ανταγωνιστικής Κυκλικής Οικονομίας, Jessika Roswall, δήλωσε σχετικά:

«Αυτό το καλοκαίρι αποτελεί άλλη μία ισχυρή υπενθύμιση ότι η ξηρασία και η λειψυδρία δεν είναι μακρινές απειλές. Ήδη απειλούν ζωές, υγεία, οικονομίες και οικοσυστήματα εντός και εκτός ΕΕ. Πρέπει να περάσουμε από τη διαχείριση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης λόγω ξηρασίας στην οικοδόμηση ανθεκτικότητας πριν ξεσπάσουν οι κρίσεις. Η αποκατάσταση της γης, η προστασία των οικοσυστημάτων και η βιώσιμη διαχείριση του νερού αποτελούν ουσιώδη μέρη αυτής της προσπάθειας. Στη Διάσκεψη COP17, η ΕΕ θα συνεργαστεί με τους διεθνείς εταίρους της, την κοινωνία των πολιτών και τον ιδιωτικό τομέα, για να μετατρέψει τη φιλοδοξία σε δράση και να κάνει την ανθεκτικότητα στην ξηρασία πραγματικότητα.»

Ισχυρότερη παγκόσμια απόκριση στην ξηρασία

Στη Διάσκεψη, η ΕΕ θα συνεργαστεί με τους εταίρους της για την επιτάχυνση της εφαρμογής της UNCCD έως το 2030 και μετέπειτα, καθώς και για την ενίσχυση της παγκόσμιας φιλοδοξίας σχετικά με την ουδετερότητα ως προς την υποβάθμιση της γης και την ανθεκτικότητα στην ξηρασία. Βασική προτεραιότητα αποτελεί η μετάβαση από μια αντιδραστική, βασισμένη σε κρίσεις προσέγγιση, σε προληπτική διαχείριση κινδύνου - δηλαδή επένδυση στην ετοιμότητα, την έγκαιρη προειδοποίηση, τη μείωση κινδύνου και τη βιώσιμη διαχείριση γης και υδάτων, πριν οι ξηρασίες εξελιχθούν σε ανθρωπιστικές, οικονομικές ή περιβαλλοντικές κρίσεις. Η ΕΕ θα στηρίξει επίσης ισχυρό πλαίσιο εφαρμογής της UNCCD πέραν του 2030, συμπεριλαμβανομένων επαρκών πόρων για τη Γραμματεία της Σύμβασης.

Το 2026 αποτελεί κομβικό έτος για την πολυμερή περιβαλλοντική συνεργασία, καθώς φέρνει σε σύμπτωση τις Διασκέψεις των Μερών και των τριών Συμβάσεων του Ρίο - την UNCCD, τη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC) και τη Σύμβαση για τη Βιολογική Ποικιλότητα (CBD) - παράλληλα με τη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Νερό. Η ΕΕ θα αξιοποιήσει την ευκαιρία για να προωθήσει ισχυρότερες συνέργειες μεταξύ γης, νερού, βιοποικιλότητας και κλιματικής δράσης, αναγνωρίζοντας ότι πρόκειται για βαθιά αλληλένδετες προκλήσεις που απαιτούν ενιαίες λύσεις.

Από τις παγκόσμιες δεσμεύσεις στην πράξη

Μέσω της πρωτοβουλίας Global Gateway, η ΕΕ στηρίζει βιώσιμες επενδύσεις που αντιμετωπίζουν την υποβάθμιση της γης, ενισχύουν τα μέσα βιοπορισμού και οικοδομούν ανθεκτικότητα στην ξηρασία και την κλιματική αλλαγή παγκοσμίως. Στη Διάσκεψη, η ΕΕ θα παρουσιάσει την πρόοδο βασικών επενδύσεων - όπως το «Μεγάλο Πράσινο Τείχος» της Αφρικής, μια σημαντική πρωτοβουλία αποκατάστασης υποβαθμισμένης γης στην περιοχή του Σαχέλ. Στηρίζει επίσης παγκόσμια συστήματα γνώσης, παρακολούθησης και έγκαιρης προειδοποίησης, αξιοποιώντας μεταξύ άλλων τα δορυφορικά δεδομένα Copernicus για την παρακολούθηση συνθηκών ξηρασίας διεθνώς. Παράλληλα, η ΕΕ θα συνεχίσει να στηρίζει την ουσιαστική συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών, του ιδιωτικού τομέα και άλλων ενδιαφερόμενων μερών στις διαδικασίες της UNCCD, καθώς και την ισχυρότερη έμφυλη ισορροπία στην εφαρμογή της.

Ιστορικό

Η ερημοποίηση, μαζί με την κλιματική αλλαγή και την απώλεια βιοποικιλότητας, συγκαταλέγονται στις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η υγιής γη αποτελεί θεμέλιο για την παραγωγή τροφίμων, τη βιοποικιλότητα, την υδατική ασφάλεια και τα μέσα βιοπορισμού, ενώ η υποβαθμισμένη γη είναι πιο ευάλωτη σε ξηρασία, διάβρωση και ακραία καιρικά φαινόμενα - εξελίξεις που μπορούν να τροφοδοτήσουν κοινωνική και πολιτική αστάθεια, φτώχεια, συγκρούσεις και μετανάστευση.

Η Σύμβαση θεσπίστηκε το 1994 και αποτελεί μία από τις τρεις Συμβάσεις του Ρίο, μαζί με την UNFCCC και τη CBD που υιοθετήθηκαν το 1992. Με 197 Μέρη, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ και των 27 κρατών-μελών της, αποτελεί το βασικό διεθνές πλαίσιο για την καταπολέμηση της ερημοποίησης, την αποκατάσταση υποβαθμισμένης γης και τον μετριασμό των επιπτώσεων της ξηρασίας, με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης στις ξηρές περιοχές. Δεκατρία κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν δηλωθεί ως «θιγόμενα μέρη» βάσει της Σύμβασης.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή