Ο έξυπνος σχεδιασμός αστικού πρασίνου, αποδοτική λύση κατά του θορύβου στις πόλεις

Ο θόρυβος αναγνωρίζεται πλέον ως ο δεύτερος μεγαλύτερος περιβαλλοντικός κίνδυνος για την υγεία παγκοσμίως, μετά την ατμοσφαιρική ρύπανση, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Έρευνες συνδέουν τη μακροχρόνια έκθεση σε υψηλά επίπεδα θορύβου με καρδιαγγειακά νοσήματα, διαταραχές ύπνου, μειωμένη παραγωγικότητα και προβλήματα ψυχικής υγείας. Στην ΕΕ, η χρόνια έκθεση στον θόρυβο εκτιμάται ότι προκαλεί 12.000 πρόωρους θανάτους και έντονη χρόνια όχληση σε 22 εκατομμύρια ανθρώπους ετησίως.

Στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης για Μηδενική Ρύπανση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει στόχο τη μείωση κατά 30% έως το 2030 του ποσοστού των πολιτών που υφίστανται χρόνια όχληση από τον κυκλοφοριακό θόρυβο. Ωστόσο, τα παραδοσιακά εργαλεία - όπως κυκλοφοριακοί περιορισμοί, ηχοαπορροφητικά οδοστρώματα και ηχοπετάσματα - είναι δαπανηρά, αργά στην εφαρμογή τους και ανεπαρκή για πυκνοδομημένα αστικά περιβάλλοντα. Το αστικό πράσινο αναδεικνύεται πλέον ως μια πολλά υποσχόμενη, πιο οικονομική εναλλακτική λύση - με πρόσθετα οφέλη όπως η μείωση της θερμοκρασίας των πόλεων, η διαχείριση των όμβριων υδάτων και η ενίσχυση της βιοποικιλότητας.

Τι δείχνει η νέα μελέτη

Παρότι είναι γνωστό ότι το πράσινο μειώνει τη μετάδοση του ήχου, λίγα είναι γνωστά για το πώς οι διαφορετικές χωρικές διατάξεις πάρκων, δέντρων και βλάστησης επηρεάζουν τα μοτίβα θορύβου. Νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Journal of Environmental Management, επιχειρεί να καλύψει αυτό το κενό γνώσης, αναλύοντας δεδομένα χρήσης γης από τη Λυών της Γαλλίας.

Οι ερευνητές μελέτησαν τρεις αστικές περιοχές 2x2 χιλιομέτρων, αντιπροσωπευτικές χαμηλής, μέσης και υψηλής πυκνότητας δόμησης. Χρησιμοποιώντας δεδομένα ανοιχτής πηγής και μετρήσεις θορύβου από πολίτες μέσω κινητών τηλεφώνων (πλατφόρμα Noise Planet), εφάρμοσαν εργαλεία χωρικής μοντελοποίησης για την πρόβλεψη της κατανομής του θορύβου, εξετάζοντας 12 δείκτες χωρικού μοτίβου πρασίνου.

Διαφορετική στρατηγική ανά τύπο πόλης

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η διάταξη, η συνδεσιμότητα, το σχήμα και ο κατακερματισμός των χώρων πρασίνου επηρεάζουν το πώς βιώνεται ο θόρυβος σε μια πόλη - με την πυκνότητα δόμησης να παίζει καθοριστικό ρόλο:

• Σε περιοχές χαμηλής πυκνότητας, η συνολική έκταση του πρασίνου έχει τη μεγαλύτερη επίδραση στη μείωση του θορύβου

• Σε περιοχές μέσης πυκνότητας, η συσσωμάτωση (clustering) των χώρων πρασίνου παίζει τον σημαντικότερο ρόλο

• Σε περιοχές υψηλής πυκνότητας, μικρές αλλά καλά τοποθετημένες θύλακες πρασίνου μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα θορύβου - ειδικά κοντά σε πηγές θορύβου όπως οι μεγάλοι δρόμοι

Μια μεθοδολογία για τους πολεοδόμους

Η βασική συνεισφορά της μελέτης είναι η ίδια η μεθοδολογία που ανέπτυξαν οι ερευνητές, η οποία θα μπορούσε εύκολα να υιοθετηθεί από όσους λαμβάνουν αποφάσεις πολεοδομικού σχεδιασμού - ξεκινώντας από τον χαρακτηρισμό μιας περιοχής ως χαμηλής, μέσης ή υψηλής πυκνότητας και καταλήγοντας στον εντοπισμό των δεικτών με τη μεγαλύτερη επιρροή στη μείωση του θορύβου.

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η μελέτη περιορίζεται σε τρία παραδείγματα σε μία μόνο πόλη, και ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την επικύρωση των ευρημάτων. Ωστόσο, τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι οι πόλεις θα μπορούσαν να υιοθετήσουν τεκμηριωμένες αρχές χωρικού σχεδιασμού για να σημειώσουν σημαντική πρόοδο προς πιο ήσυχους και υγιεινούς δημόσιους χώρους, με ελάχιστη διατάραξη.

Σημειώνεται ότι το άρθρο αποτελεί σύνοψη μίας μελέτης, βασισμένης σε ανεξάρτητη επιστημονική έρευνα, και δεν εκφράζει απαραίτητα τη θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή