Απόφαση-σταθμός του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ενισχύει την προστασία των περιοχών Natura 2000

Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) εξέδωσε, στις 16 Ιουλίου, απόφαση που θεωρείται ορόσημο για την προστασία της φύσης στην Ευρώπη, κρίνοντας ότι δεν είναι δυνατή η έγκυρη δέουσα εκτίμηση των επιπτώσεων ενός έργου σε προστατευόμενη περιοχή του δικτύου Natura 2000, όταν δεν έχουν προηγουμένως καθοριστεί σαφείς και ειδικοί στόχοι διατήρησης για τη συγκεκριμένη περιοχή.

Οι αποφάσεις στις υποθέσεις C-27/25 και C-356/25 αφορούσαν προδικαστικά ερωτήματα ιρλανδικών δικαστηρίων σχετικά με αιολικά πάρκα εντός περιοχών του δικτύου Natura. Σύμφωνα με το σκεπτικό του ΔΕΕ, χωρίς τους ειδικούς αυτούς στόχους διατήρησης, η αξιολόγηση ενός έργου στερείται της απαιτούμενης επιστημονικής ακρίβειας, με κίνδυνο να εγκριθούν έργα που μπορεί να προκαλέσουν σημαντική ή και μη αναστρέψιμη οικολογική βλάβη. Οι στόχοι διατήρησης καθορίζουν, όπως διευκρίνισε το Δικαστήριο, και το πλαίσιο για τις προτεραιότητες προστασίας και τα αναγκαία μέτρα διαχείρισης κάθε περιοχής.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Η απόφαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την Ελλάδα, καθώς πολλές περιοχές του δικτύου Natura 2000 στη χώρα εξακολουθούν να στερούνται ειδικών στόχων διατήρησης για σημαντικό αριθμό προστατευόμενων ειδών και οικοτόπων, ενώ για τη συντριπτική πλειονότητα των περιοχών δεν έχουν ακόμη θεσπιστεί τα αντίστοιχα κανονιστικά μέτρα προστασίας.

Στο πλαίσιο αυτό αναμένεται να εξεταστούν, με βάση το νέο αυτό κριτήριο, έργα όπως οι εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στη θαλάσσια περιοχή της Αλεξανδρούπολης, σχέδια έρευνας και εξόρυξης υδρογονανθράκων, αιολικά πάρκα στη Θράκη, καθώς και τουριστικές και άλλες εγκαταστάσεις εντός ή πλησίον περιοχών Natura.

Ο διευθυντής του WWF Ελλάς, Δημήτρης Καραβέλλας, σχολίασε τη σημασία της απόφασης:

«Η απόφαση του ΔΕΕ, που υπενθυμίζει και την καταδίκη της Ελλάδας το 2020, κλείνει οριστικά τον κύκλο των δικαιολογιών για τη χρόνια και διακομματική καθυστέρηση στην προστασία των περιοχών Natura 2000. Επιβεβαιώνει αυτό που λέμε εδώ και χρόνια: χωρίς εξειδικευμένους στόχους διατήρησης, δεν μπορούν να υπάρχουν νόμιμες αδειοδοτήσεις έργων. Η Ελλάδα οφείλει πλέον να θωρακίσει ουσιαστικά τις προστατευόμενες περιοχές της, με επιστημονικά τεκμηριωμένες αποφάσεις και πλήρη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό δίκαιο.»

Πηγή: WWF Ελλάς