«Χημική βόμβα» τα PFAS: έως 440 δισ. ευρώ το κόστος για την ΕΕ μέχρι το 2050

Σύμφωνα με νέα μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η συνεχιζόμενη ρύπανση από τις λεγόμενες «αιώνιες χημικές ουσίες» (PFAS) απειλεί να επιβαρύνει την Ευρωπαϊκή Ένωση με κόστος που μπορεί να φτάσει τα 440 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2050, εάν δεν ληφθούν άμεσα και αποτελεσματικά μέτρα περιορισμού.

Οι ουσίες PFAS (υπερ- και πολυφθοριωμένες αλκυλικές ενώσεις) χρησιμοποιούνται ευρέως στη βιομηχανία και σε καταναλωτικά προϊόντα, ωστόσο είναι εξαιρετικά ανθεκτικές, παραμένουν στο περιβάλλον και στον ανθρώπινο οργανισμό για δεκαετίες και συνδέονται με σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και τα οικοσυστήματα.

Η μελέτη, η οποία βασίζεται σε επικαιροποιημένα δεδομένα και βελτιωμένη μεθοδολογία, εκτιμά ότι το κόστος περιλαμβάνει δαπάνες για την αντιμετώπιση ασθενειών που σχετίζονται με την έκθεση στα PFAS, την αποκατάσταση μολυσμένων υδάτων και εδαφών, καθώς και τις έμμεσες επιπτώσεις, όπως η διατάραξη βασικών φυσικών λειτουργιών, μεταξύ αυτών και η επικονίαση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι εκτιμήσεις αφορούν μόνο έναν περιορισμένο αριθμό PFAS που ήδη ρυθμίζονται, ενώ στην πραγματικότητα υπάρχουν χιλιάδες διαφορετικές ουσίες, γεγονός που σημαίνει ότι το πραγματικό κόστος ενδέχεται να είναι σημαντικά υψηλότερο.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, η έγκαιρη αντιμετώπιση των εκπομπών PFAS στην πηγή έως το 2040 θα μπορούσε να εξοικονομήσει περίπου 110 δισ. ευρώ, ενώ η αποκλειστική επιλογή της επεξεργασίας ρυπασμένου νερού εκτιμάται ότι θα κόστιζε πάνω από 1 τρισεκατομμύριο ευρώ.

Η μελέτη επισημαίνει επίσης ότι οι πιο ευάλωτες ομάδες είναι τα νεογνά, τα παιδιά, οι κάτοικοι περιοχών κοντά σε μολυσμένες εγκαταστάσεις και οι εργαζόμενοι σε αυτές. Λόγω της μακροχρόνιας παραμονής των PFAS στο περιβάλλον, ακόμη και μετά τη διακοπή των εκπομπών, η πρόληψη θεωρείται κρίσιμη για τον περιορισμό των μελλοντικών συνεπειών.

Ήδη η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει προχωρήσει σε απαγόρευση των πιο επικίνδυνων PFAS, ενώ από το 2024 ισχύουν περιορισμοί στη χρήση τους σε προϊόντα όπως υφάσματα, συσκευασίες τροφίμων, καλλυντικά και αφρούς πυρόσβεσης. Παράλληλα, στο πλαίσιο της Οδηγίας για το Πόσιμο Νερό, τα κράτη-μέλη υποχρεούνται πλέον να παρακολουθούν συστηματικά τα επίπεδα PFAS στο νερό.

Τα πορίσματα της μελέτης αναμένεται να τροφοδοτήσουν τις επόμενες αποφάσεις της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών, την απορρύπανση, την έρευνα και την αντικατάσταση των PFAS, με στόχο την προστασία της δημόσιας υγείας και τη μείωση του μακροπρόθεσμου κοινωνικού και οικονομικού κόστους.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή