Σε ισχύ ο νέος Κανονισμός της ΕΕ για τα Οχήματα Τέλους Κύκλου Ζωής - Υποχρεωτικά ανακυκλωμένα υλικά στα αυτοκίνητα του μέλλοντος

Ο νέος Κανονισμός για τα Οχήματα Τέλους Κύκλου Ζωής (ELV) τίθεται σε ισχύ στις 13 Αυγούστου 2026, αναθεωρώντας τους κανόνες που διέπουν τον σχεδιασμό, την παραγωγή, τη συλλογή και τη διαχείριση των οχημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους.

Στόχος του είναι η ενίσχυση της κυκλικότητας στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, μέσω της βελτίωσης της αποδοτικότητας των πόρων, της αύξησης της ανάκτησης και επαναχρησιμοποίησης πολύτιμων υλικών, και της ενίσχυσης της περιβαλλοντικής απόδοσης των οχημάτων σε όλο τον κύκλο ζωής τους. Παράλληλα, βοηθά στη διασφάλιση σταθερότερης προμήθειας δευτερογενών πρώτων υλών, μειώνοντας την εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενους πρωτογενείς πόρους.

Οι νέοι κανόνες ενθαρρύνουν έναν σχεδιασμό οχημάτων που διευκολύνει την αποσυναρμολόγηση, την επαναχρησιμοποίηση, την ανακύκλωση και την ανάκτηση υλικών, βελτιώνοντας παράλληλα τη διαθέσιμη πληροφόρηση για την αφαίρεση και αντικατάσταση εξαρτημάτων κατά τη χρήση αλλά και στο τέλος του κύκλου ζωής ενός οχήματος.

Υποχρεωτικοί στόχοι ανακυκλωμένου υλικού

Ο Κανονισμός θεσπίζει απαιτήσεις για τη χρήση ανακυκλωμένων υλικών στα νέα οχήματα, ορίζοντας υποχρεωτικούς στόχους για ανακυκλωμένο πλαστικό: 15% από το 2032 και 25% από το 2036. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα καθορίσει αντίστοιχους στόχους για χάλυβα και αλουμίνιο, που θα ισχύσουν από το 2033.

Οι απαιτήσεις αυτές αποτελούν καθοριστικό βήμα για τη δημιουργία μιας πραγματικής αγοράς δευτερογενών πρώτων υλών, προσφέροντας μακροπρόθεσμη βεβαιότητα σε επενδυτές και κατασκευαστές, και ενθαρρύνοντας επενδύσεις σε υποδομές ανακύκλωσης.

Αυστηρότερη εφαρμογή και ιχνηλασιμότητα

Νέα μέτρα ενισχύουν τη συλλογή και την ιχνηλασιμότητα των οχημάτων τέλους κύκλου ζωής, με σαφέστερα κριτήρια διάκρισης μεταχειρισμένων από «τέλους κύκλου ζωής» οχημάτων και ενίσχυση της ανάκτησης κρίσιμων πρώτων υλών - ιδίως αλουμινίου, χαλκού και σπάνιων γαιών.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η πρόβλεψη ότι, από τα μέσα του 2031, μόνο οχήματα σε κατάσταση οδικής κυκλοφορίας θα μπορούν να εξάγονται εκτός ΕΕ - μέτρο που στοχεύει στην αποτροπή εξαγωγής οχημάτων τέλους κύκλου ζωής ως μεταχειρισμένων.

Ο Κανονισμός ενισχύει επίσης την Εκτεταμένη Ευθύνη του Παραγωγού (EPR), διασφαλίζοντας ότι οι παραγωγοί συνεισφέρουν στο κόστος συλλογής και επεξεργασίας των οχημάτων - δημιουργώντας κίνητρα για πιο βιώσιμο σχεδιασμό και εξασφαλίζοντας χρηματοδότηση για συστήματα συλλογής, αποσυναρμολόγησης και ανακύκλωσης. Το πλαίσιο επεκτείνεται πλέον και σε επιπλέον κατηγορίες οχημάτων, όπως φορτηγά, λεωφορεία και μοτοσικλέτες.

Η Επίτροπος Περιβάλλοντος, Υδατικής Ανθεκτικότητας και Ανταγωνιστικής Κυκλικής Οικονομίας, Jessika Roswall, δήλωσε σχετικά:

«Ο νέος Κανονισμός για τα Οχήματα Τέλους Κύκλου Ζωής θέτει ένα νέο ευρωπαϊκό πρότυπο για τον τρόπο σχεδιασμού, παραγωγής και ανάκτησης των οχημάτων. Δεν αφορά μόνο την ανακύκλωση - αφορά τη διασφάλιση κρίσιμων υλικών και την πραγματική μετάβαση της αυτοκινητοβιομηχανίας μας σε ένα κυκλικό μοντέλο. Κάθε αυτοκίνητο που αποσυναρμολογείται, κάθε τόνος χάλυβα, αλουμινίου, χαλκού ή πλαστικού που ανακτάται, είναι ένα βήμα προς μια πιο ανθεκτική Ευρώπη.»

Ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος για την Ευημερία και τη Βιομηχανική Στρατηγική, Stéphane Séjourné, πρόσθεσε:

«Ο Κανονισμός δεν αφορά μόνο τα απόβλητα, αφορά την ανθεκτικότητα και το βιομηχανικό μέλλον της Ευρώπης. Βοηθά στη μείωση της εξάρτησής μας από εξωτερικούς προμηθευτές, ενισχύει την οικονομική ασφάλεια της Ευρώπης και διατηρεί στρατηγικούς πόρους εντός της ΕΕ. Αυτό δεν είναι απλώς καλή περιβαλλοντική πολιτική - είναι ρεαλιστική βιομηχανική πολιτική.»

Το ιστορικό

Ο νέος Κανονισμός εκσυγχρονίζει το υφιστάμενο πλαίσιο, αναθεωρώντας την Οδηγία 2000/53/ΕΚ για τα οχήματα τέλους κύκλου ζωής (2000) και την Οδηγία 2005/64/ΕΚ για την έγκριση τύπου οχημάτων ως προς την επαναχρησιμοποίηση και ανακυκλωσιμότητά τους (2005) - αποτελώντας σημαντικό βήμα προς μια πιο ανθεκτική, βιώσιμη και ανταγωνιστική ευρωπαϊκή οικονομία.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή