Η κατάσταση του περιβάλλοντος το 2018

Ενημερώθηκε: 2 Ιαν 2019

Του Νίκου Γκολιόπουλου


Καθώς υποδεχόμαστε το 2019, είναι προφανές ότι τα μεγάλα περιβαλλοντικά προβλήματα όχι μόνο δεν αντιμετωπίστηκαν το περασμένο έτος αλλά διογκώθηκαν, σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο. Γι’ άλλη μια χρονιά, έγιναν πρώτη είδηση oι μεγάλες περιβαλλοντικές καταστροφές, όμως στην πορεία ξεχάστηκαν ή τοποθετήθηκαν σε δεύτερο πλάνο. Αξίζει λοιπόν, να γίνει μία ανασκόπηση τους για να σκιαγραφηθεί η παρούσα κατάσταση.


Στην πρόσφατη προσωρινή έκθεσή του Παγκόσμιου Οργανισμού Μετεωρολογίας για την κατάσταση του κλίματος, το 2018 προαναγγέλλεται ως η τέταρτη θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με τα δεδομένα των 10 πρώτων μηνών.


Από μια οικονομική σκοπιά, σύμφωνα με στοιχεία που προκύπτουν από τη μελέτη που δημοσίευσε η βρετανική οργάνωση Christian Aid, δέκα από τις χειρότερες καταστροφές λόγω της κλιματικής αλλαγής του έτους που φεύγει προκάλεσαν ζημιές, τουλάχιστον 84,8 δισ. δολαρίων στις περιοχές που επλήγησαν. Τα πιο ακραία καιρικά φαινόμενα και με μεγαλύτερο κόστος, που συνέβησαν το 2018 και συνδέονται άμεσα με την κλιματική αλλαγή ήταν οι τυφώνες «Florence» και «Michael», οι οποίοι προκάλεσαν τουλάχιστον 32 δισ. δολάρια ζημιές.


Συνολικά, μερικές από τις μεγαλύτερες φυσικές καταστροφές του 2018 ήταν:


- Το Τσουνάμι στην Ινδονησία, στις 22 Δεκεμβρίου με 430 νεκρούς και 1500 τραυματίες

- Οι πυρκαγιές στην Καλιφόρνια, τον Νοέμβριο, με 91 νεκρούς και πάνω από 230.000 στρέμματα καμένα

- Ο τυφώνας «Michael», τον Οκτώβριο, αφήνοντας 6 εκατομμύρια σπίτια χωρίς ηλεκτρισμό

- Ο τυφώνας «Florence», τον Σεπτέμβριο, με 42 νεκρούς


Αλλά και στην Ελλάδα, στο Μάτι βιώσαμε μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες στην ιστορία της χώρας όπου 25.000 στρέμματα (σύμφωνα με το Copernicus Emergency Management Service) τυλίχτηκαν στις φλόγες θρηνώντας 100 νεκρούς και 150 τραυματίες.


Η κλιματική αλλαγή αποτελεί την πιο άμεση και δυσάρεστη οικολογική πρόκληση που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα. Χαρακτηριστικά, υπολογίζεται ότι μέχρι το 2100 οι κλιματικοί μετανάστες μπορεί να φτάσουν τα 2 δισεκατομμύρια σύμφωνα με το περιοδικό Forbes. Όμως, οι φυσικές καταστροφές που οφείλονται στην κλιματική αλλαγή και τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν είναι τα μόνα περιβαλλοντικά προβλήματα.


Σύμφωνα με το World Economic Forum, η μεγαλύτερη περιβαλλοντική απειλή στην δημόσια υγεία είναι η ατμοσφαιρική ρύπανση και μόνο στις Η.Π.Α. κάθε χρόνο, 52.000 άνθρωποι πεθαίνουν λόγω της έκθεσής τους στις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου. Επιπροσθέτως, 9 εκατομμύρια τόνοι πλαστικού εισέρχονται στους ωκεανούς ετησίως, προκαλώντας τεράστια προβλήματα στη ζωή των θαλάσσιων οργανισμών, αλλά και 3,5 δισεκατομμυρίων ανθρώπων που αντλούν την βασική πηγή τροφής τους από τους ωκεανούς.


Ακόμη, σύμφωνα με επιστημονική μελέτη του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι χώρες της νότιας Ευρώπης (Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Κύπρος), αλλά και η Τουρκία, προβλέπεται να αντιμετωπίσουν αυξημένες ελλείψεις νερού, ενώ ταυτόχρονα θα αυξηθούν οι πλημμύρες.


Στην περίπτωση της Ελλάδας, τα υψηλά επίπεδα ατμοσφαιρικών ρύπων αποτελούν διαχρονική πηγή προβληματισμού. Οι ιδιαίτερες γεωγραφικές και κλιματικές συνθήκες της χώρας, συγκριτικά με τις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές, περιπλέκουν το ατμοσφαιρικό μείγμα κατά τη διαδρομή από τις πηγές στους αποδέκτες.




Όσον αφορά τη διαχείριση των απορριμμάτων, η Ελλάδα ανακυκλώνει το 17%, και έχει 14 ενεργούς ΧΑΔΑ, την ώρα που η Γερμανία οδεύει στην πλήρη επαναχρησιμοποίηση.


Δεν θα αναφερθώ λεπτομερώς στα θεμελιώδη προβλήματα που έχει ο μηχανισμός πρόβλεψης και αντιμετώπισης έκτακτων φυσικών φαινομένων όπως πυρκαγιές και πλημμύρες, καθώς έγινε αναφορά νωρίτερα και οι μνήμες των καταστροφών είναι νωπές. Τις ανάγκες και τα μέτρα που πρέπει να λάβουν οι υπεύθυνοι τα έχετε διαβάσει αναλυτικά στο envinow τους περασμένους μήνες.


Αυτά είναι μερικά από τα βασικά προβλήματα της χώρας και αυτό δε σημαίνει ότι δεν γίνονται θετικά βήματα σε πολλές κατευθύνσεις. Προτιμώ όμως, να είμαι χρήσιμος παρά ευχάριστος. Ιδιαίτερα ανησυχητικό στην περίπτωση της Ελλάδας είναι ότι λόγω της ελλιπούς στελέχωσης των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται συνεχής μείωση των περιβαλλοντικών ελέγχων.



Είναι λοιπόν ξεκάθαρο ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση, η ποιότητα και η διαχείριση των υδάτων, η παγκόσμια υπερθέρμανση και η διαχείριση των απορριμμάτων αποτελούν βασικές προκλήσεις των επόμενων ετών. Όπως αναδείχτηκε και στο 11ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο για την Ενέργεια και την Κλιματική Αλλαγή, στο οποίο παρευρέθηκε το envinow.gr, παρότι οι πολίτες αντιλαμβάνονται όλο και περισσότερο τα περιβαλλοντικά προβλήματα τα τελευταία χρόνια, υπάρχει μεγάλη αδυναμία των κέντρων που λαμβάνουν τις αποφάσεις στις περισσότερες χώρες, να αντιληφθούν τη σημασία των περιβαλλοντικών προβλημάτων και να λάβουν αποφάσεις για να τα αντιμετωπίσουν.


Στο envinow.gr, υποδεχόμαστε το 2019 με αισιοδοξία και ευχόμαστε να είναι έτος που θα συμβάλλει καθοριστικά στην επίλυση βασικών περιβαλλοντικών προκλήσεων, τόσο σε εθνικό, όσο και παγκόσμιο επίπεδο.


Το 2018, φτάσαμε να έχουμε φοιτητές αρθρογράφους από 7 διαφορετικές σχολές του ΕΜΠ, Πολιτικούς, Μηχανολόγους, Ηλεκτρολόγους, Χημικούς, Ναυπηγούς, Τοπογράφους και Αρχιτέκτονες Μηχανικούς. Με τη στήριξη της WWF Ελλάς, του Πανελλήνιου Συνδέσμου Επιχειρήσεων για την Προστασία του Περιβάλλοντος (ΠΑΣΕΠΠΕ) και του Σωματείου Επιχειρηματικότητας Νέων (ΣΕΝ) καταφέραμε να αναδείξουμε σημαντικά περιβαλλοντικά θέματα και θα συνεχίσουμε να γράφουμε με όρεξη, προσεκτική μελέτη και συνεχή προσπάθεια για βελτίωση.


Συμμετείχαμε στην ανάδειξη σημαντικών εκδηλώσεων όπως:


- Τα Ευρωπαϊκά βραβεία Επιχειρήσεων Προστασίας του Περιβάλλοντος (ΕΒΑΕ)

- Το GreenTech Challenge by ESU NTUA

- Το 11ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο για την Ενέργεια και την Κλιματική Αλλαγή

- Το Tedx του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών


Το envinow.gr προσπάθησε το 2018 να φέρει το περιβάλλον στο προσκήνιο και να ενημερώσει υπεύθυνα τους πολίτες! Το 2019 συνεχίζουμε δυναμικά!


ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΙ ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟ ΤΟ 2019!



ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ