• envinow.gr

Κρυπτονόμισμα: η περιβαλλοντική διάσταση ενός άυλου νομίσματος

Ενημερώθηκε: 21 Αυγ 2019

Του Κωνσταντίνου Γλύνη


Πέρα από την επίδραση στις χρηματοοικονομικές αγορές του πλανήτη, το κρυπτονόμισμα επηρεάζει το περιβάλλον σε μεγάλο βαθμό, βγάζοντας στην επιφάνεια τόσο προκλήσεις, όσο και ευκαιρίες.



Από τότε που δημιουργήθηκε το Bitcoin, το 2009, χιλιάδες Bitcoins έχουν βγει σε κυκλογορία. Κυριαρχεί μία δημοφιλής σύλληψη της εικονικής φύσης του κρυπτονομίσματος, αλλά το κρυπτονόμισμα είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τις πολιτικές και το φυσικό περιβάλλον. Και, ενώ οι περισσότερες αναλύσεις του φαινομένου επικεντρώνονται στην “ταραχοποιό” φύση του κρυπτονομίσματος στις αγορές του πλανήτη, το κρυπτονόμισμα επηρεάζει σε βάθος και το περιβάλλον.


Για τη μεγιστοποίηση του κέρδους, οι μεταλλευτές (miners) κρυπτονομίσματος αναζητούν χαμηλού κόστους ηλεκτρική ενέργεια και ελαστικούς περιβαλλοντικούς κανονισμούς, δημιουργώντας περιβαλλοντικούς κινδύνους και βλάπτοντας τους τοπικούς καταναλωτές, χωρίς να παράγουν κάποιο όφελος για τις κοινότητες, που τους υποστηρίζουν. Οι μεταλλευτές κρυπτονομίσματος παράγουν νόμισμα μέσω ενεργειακά εντατικών διαδικασιών εξόρυξης (mining), απαιτώντας εκτεταμένους υπολογιστικούς πόρους. Μέχρι το τέλος του 2018, οι φάρμες εξόρυξης (mining farms) κατανάλωναν το 0.05% της παγκόσμιας ενέργειας. Τα επίπεδα αυτά της κατανάλωσης ενέργειας έφταναν ή ξεπερνούσαν την καθαρή κατανάλωση ενέργειας ολόκληρων κρατών, όπως η Ιρλανδία και η Αυστρία.


Πώς λειτουργεί η εξόρυξη κρυπτονομίσματος;


Τα περισσότερα κρυπτονομίσματα χαρακτηρίζονται από τον αποκεντρωμένο έλεγχο. Αντί να είναι κρατικά ή εταιρικά ελεγχόμενα, η πλειονότητα των κρυπτονομισμάτων έχει ξεπροβάλλει από grassroots κοινότητες. Σε πιο γενικούς όρους, μεμονωμένα άτομα παράγουν κρυπτονόμισμα μέσω υπολογιστών, οι οποίοι λύνουν puzzle και στη συνέχεια αποθηκεύουν αυτή την πληροφορία σε blockchain, ένα (ευρέως διαδεδομένο) δημόσια προσβάσιμο βιβλίο, που αποτελεί παράλληλα και αποκεντρωμένη βάση δεδομένων. Ένα blockchain είναι μία μέθοδος καταγραφής για την κρυπτοδγράφηση ψηφιακής πληροφορίας σε ένα δίκτυο υπολογιστών, καθιστώντας το θεωρητικά ανθεκτικό σε hacking και δημιουργώντας παράλληλα ένα δημόσιο αρχείο παραγωγής και ιδιοκτησίας κρυπτονομίσματος.



Καθώς ο αριθμός των μεταλλευτών (miners), που ανταγωνίζονται για να ξεκλειδώσουν (unlock) Bitcoins αυξάνεται, ταυτόχρονα αυξάνεται και η δυσκολία των puzzle, για να δημιουργηθεί ένας ανταγωνιστικός υπολογιστικός αγώνας και να αποτραπεί ο πληθωρισμός και η δημιουργία μονοπωλίου. Για την διαρκή επίλυση των ανανεωμένων υπολογιστικών αλγορίθμων, οι εξυπηρετητές εξόρυξης (mining servers) απαιτούν μία αχανή πηγή ενέργειας. Και, αν το ενεργεικό κόστος της μετάλλευσης (mining) υπερβεί τα οφέλη από το κρυπτονόμισμα που εξορύχθηκε, τότε δεν υπάρχει κίνητρο για τη συνέχισή της, υποβιβάζοντας παράλληλα και την υποδομή που επικυρώνει την νομισματική του αξία.


Αυτό σημαίνει ότι όσο πιο ισχυρός ο υπολογιστής, πιο γρήγορη η ταχύτητα της σύνδεσης στο διαδίκτυο, και φθηνότερες οι υπηρεσίες υποδομών (όπως η ηλεκτρική ενέργεια), τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα κέρδους από την εξόρυξη κρυπτονομίσματος. Η εξόρυξη απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό και χώρο, για την αποθήκευση και λειτουργία αυτών των εξυπηρετητών (servers). Η εκτεταμένη υπολογιστική ισχύς που απαιτείται, θέτει μεγάλα προβλήματα στον ενεργειακό τομέα. Με τα μηχανήματα να λειτουργούν αδιάκοπα, ένας τυπικός εξυπηρετητής καταναλώνει περίπου 1.5 kW ενέργειας, κοστίζοντας από $3,224 μέχρι και περισσότερο από $9,000 για την εξόρυξη ενός και μόνο νομίσματος.


Ποιες είναι οι συνέπειες στο περιβάλλον;


Η κοινή πεποίθηση γύρω από την επίπτωση του Bitcoin στο περιβάλλον είναι γενικά αρνητική, με αμφιλεγόμενες αναφορές σχετικά με το μέγεθος του αποτυπώματος των κρυπτονομισμάτων. Όντως, σε μέρη όπου η εξόρυξη κρυπτονομισμάτων βασίζεται σε “βρώμικη” ενέργεια, όπως το κάρβουνο, ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος είναι εμφανώς αρνητικός, όπως και στην κινούμενη από κάρβουνο βιομηχανία εξόρυξης κρυπτονομισμάτων της Μογγολίας. Παρόλ’ αυτά, το μεγαλύτερο μέγεθος της εξόρυξης κρυπτονομισμάτων υλοποιείται σε περιοχές με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, εξαιτίας του χαμηλότερου κόστους.




Ανάλογα την πηγή ενέργειας, ερευνητές εκτιμούν ότι η κρυπτο-εξόρυξη (crypto-mining) παράγει 3-15 εκατομμύρια τόνους εκπομπών άνθρακα. Η Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο παραγωγό, και καταναλωτή, της ενέργειας από άνθρακα με ορυχεία στις επαρχίες Xinjiang και της εσωτερικής Μογγολίας να βασίζονται κυρίως σε ενέργεια κάρβουνου, ώστε να παρέχουν στις εταιρείες κρυπτο-εξόρυξης με φθηνές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Οι ενεργειακές πηγές κάρβουνου προσφέρουν τιμές έως και 30% χαμηλότερες συγκριτικά με τις τιμές μέσης κατανάλωσης ενέργειας βιομηχανικών συγκροτημάτων. Εντούτοις, όταν συγκριθούν με με τις ποσότητες ενέργειας που παράγονται από ανανεώσιμες πηγές στον Καναδά, οποιοδήποτε κρυπτονόμισμα που “εξορυχθεί” στην Κίνα παράγει τετραπλάσσια ποσότητα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.


Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι οι εγκαταστάσεις κρυπτο-εξόρυξης μπορεί να επιδοτούν την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, επιζητώντας τη φθηνότερη πηγή, η οποία θα βελτιστοποιεί την αξία κατανάλωσης. Τα κρυπτο-ορυχεία στην Κίνα αποτυπώνουν τη σχέση αυτή με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Οι επαρχίες με τις περισσότερες εγκαταστάσεις κρυπτο-εξόρυξης συσχετίζονται με τις επαρχίες που παράγουν το μεγαλύτερο ποσοστό της ενέργειάς τους από ανανεώσιμες πηγές, όπως η υδροηλεκτρική, η ηλιακή και η αιολική. Το 2017, το 80% των εξορύξεων Bitcoin της Κίνας έλαβε χώρα στο Sichuan, μία επαρχία που παράγει το 90% περίπου της ενέργειάς της από ανανεώσιμες πηγές, και το οποίο αντιστοιχεί στο 43% της παγκόσμιας εξόρυξης Bitcoin. Μία αναφορά της χρηματοοικονομικής εταιρείας CoinShares από τη Βρετανία εκτιμά ότι, σε παγκόσμιο επίπεδο, το 77.6% των εγκαταστάσεων εξόρυξης κρυπτονομισμάτων καταναλώνει ενέργεια, που έχει παραχθεί από ανανεώσιμες πηγές, ενώ το 22.4% καταναλώνει ενέργεια, που έχει προέλθει είτε από ορυκτά καύσιμα, είτε από πυρηνική σχάση. Επιπλέον, μεγάλης κλίμακας εγκαταστάσεις σε άλλα μέρη του κόσμου βρίσκονται κυρίως στις βορειοδυτικές και βορειοανατολικές ακτές των ΗΠΑ, τη βόρεια Σκανδιναβία, την Ισλανδία και τη Γεωργία, περιοχές που βασίζονται εκτεταμένα σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.




Γίνεται αντιληπτό, λοιπόν, ότι, αν και η κρυπτο-εξόρυξη καταναλώνει μεγάλες ποσότητες ενέργειας και συμβάλλει σε εκπομπές αερίων, όχι μόνο θερμοκηπικών άλλα και ρύπων όπως τα NOx, εντούτοις μπορεί να συμβάλει στην μεταστροφή του παγκόσμιου συστήματος παραγωγής ενέργειας προς φιλικότερες στο περιβάλλον επιλογές. Μιας και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας γίνονται oλοένα και πιο ανταγωνιστικές, με ή χωρίς κρατική επιχορήγηση, η εξόρυξη άυλων νομισμάτων, μέσω της επιδίωξης του μέγιστου δυνατού κέρδους, μπορεί να συνεισφέρει σημαντικά στη στροφή αυτή.


ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ