• envinow.gr

Διατροφή και Περιβάλλον

Της Χρυσάνθης Βερβενιώτη


Οι μέρες του καλοκαιριού συνήθως μας ευνοούν να ακολουθήσουμε ασυνείδητα μία ισορροπημένη διατροφή. Αυτό συμβαίνει διότι καταναλώνουμε πολλά φρούτα και λαχανικά που είναι πιο «ελαφρές» τροφές καθώς επίσης πίνουμε πολύ νερό λόγω της υψηλής θερμοκρασίας που επικρατεί και της έκθεσής μας με τον ήλιο, ενώ αποφεύγουμε τα κρέατα ή τροφές με πολλά λίπη και προτιμούμε τα ψάρια. Μία από τις διατροφές που έχει πολλά τέτοια χαρακτηριστικά είναι η Μεσογειακή Διατροφή. Αυτή είναι μία σύγχρονη διατροφική συνήθεια εμπνευσμένη από τις χώρες που βρέχονται από την Μεσόγειο όπως την Ελλάδα, την Ιταλία, την Γαλλία και την Ισπανία, η οποία συντάχθηκε την δεκαετία του 1940-1950. Τα κύρια χαρακτηριστικά αυτής της δίαιτας περιλαμβάνουν αναλογικά υψηλή κατανάλωση ελαιόλαδου, οσπρίων, δημητριακών, φρούτων και λαχανικών, μέτρια κατανάλωση ψαριών, γαλακτοκομικών προϊόντων, κρασιού και χαμηλή κατανάλωση κρέατος. Μερικά χρόνια αργότερα από την εύρεσή της, στην Διεθνή Διάσκεψη για τις μεσογειακές διατροφές το 1993 αποφασίστηκε τι θεωρείται υγιεινή, παραδοσιακή Μεσογειακή Διατροφή και το 1995 μία ομάδα επιστημόνων του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ δημιούργησε την Πυραμίδα της Μεσογειακής Διατροφής η οποία ακολουθείτε από πολλούς ανθρώπους μέχρι και σήμερα.


Η διατροφή αυτή προλαμβάνει τον διαβήτη τύπου 2 σε άτομα με υψηλό κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και προωθεί την δημιουργία αντισωμάτων ενάντια στην μορφή της «κακής» χοληστερόλης (oxidized LDL). Εκτός όμως από την άμεση επιρροή της στην υγεία του ανθρώπου η διατροφή αυτή είναι και φιλική προς το περιβάλλον. Αυτό συμβαίνει διότι οι τροφές που προτείνονται να καταναλώνουμε απαιτούν μικρότερη κατανάλωση ενεργειακών και φυσικών πόρων ενώ εκπέμπονται πολύ μικρότερες ποσότητες αερίων του θερμοκηπίου. Σύμφωνα με μία έρευνα του Πανεπιστημίου της Ουέλβα το μέσο ημερήσιο ενεργειακό αποτύπωμα για το μεσογειακό μενού είναι 5 Kg ισοδύναμου CO2 (CO2e) ενώ οι αντίστοιχες τιμές σε χώρες που ακολουθούν τον ανθυγιεινό δρόμο κυμαίνονται στα 7,5-9 Kg CO2e. Αυτό συμβαίνει διότι οι χώρες αυτές καταναλώνουν περισσότερο κρέας του οποίου η ανάπτυξη είναι ιδιαίτερα ρυπογόνα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η παραγωγή ενός κιλού βοδινού αντιστοιχεί στην εκπομπή 16 Kg CO2, 4 φορές περισσότερο από το χοιρινό και 10 φορές πιο πολύ από το κοτόπουλο. Το διοξείδιο του άνθρακα όμως δεν είναι το μοναδικό αέριο του θερμοκηπίου. Οι αγελάδες απελευθερώνουν από το πεπτικό τους σύστημα μεγάλες ποσότητες μεθανίου, το οποίο είναι 23 φορές πιο επιβαρυντικό για την κλιματική αλλαγή από το CO2. Το 35% των παγκόσμιων εκπομπών μεθανίου που οφείλεται σε ανθρώπινη δραστηριότητα προέρχεται από την διαδικασία πέψης των ζωικών οργανισμών που εκτρέφονται.


Στην έκθεση του Σουηδικού πανεπιστημίου Γεωργικών Επιστημών αποτυπώθηκαν με νούμερα οι επιπτώσεις της παραγωγής των διάφορών τροφών από τα οποία μπορούμε να διαπιστώσουμε τον αντίκτυπό τους στο περιβάλλον. Η ενέργεια που καταναλώνεται για την παραγωγή ενός Kg βοδινού υπολογίστηκε σε 12,8 Kwh έναντι 8,3 Κwh του χοιρινού. Η παραγωγή ενός Κg φασολιών απαιτεί 0,86 Kwh ενώ ένα Kg πατάτες μόνο 0,44 Kwh. Αντίστοιχα η παραγωγή ενός Κg βοδινού απαιτεί συνολικά περίπου 15000 Lt νερού ενώ ενός Kg κοτόπουλου 3500-6000 Lt. Ένα Kg καλαμπόκι χρειάζεται 450 Lt νερού περίπου δηλαδή 30 φορές λιγότερο για το μοσχάρι και 10 φορές λιγότερο από το κοτόπουλο.

Στην χώρα μας έχουμε το πλεονέκτημα να καταναλώνουμε τρόφιμα τα οποία παράγονται σε αυτήν λόγω της αυξημένης πρωτογενούς παραγωγής κυρίως στην επαρχιακή πεδινή Ελλάδα. Εν αντιθέσει με άλλες χώρες που εισάγουν τις ζωοτροφές μέσω αερομεταφοράς, της οποίας το ενεργειακό αποτύπωμα δεν είναι καθόλου αμελητέο. Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι τα όσπρια όπως φακές, ρεβίθια κτλ. έχουν πολλές δυνατότητες στην κάλυψη των αναγκών μας αφού περιέχουν πολλές πρωτεΐνες και δεν είναι τόσο κακά προς το περιβάλλον.


Συμπεραίνουμε λοιπόν πως αν περιορίσουμε τις ζωτικές πρωτεΐνες και προτιμήσουμε τα όσπρια και τις υπόλοιπες τροφές που προτείνει η μεσογειακή διατροφή θα βοηθήσουμε στην μείωση των αερίων του θερμοκηπίου, την βελτίωση των κλιματικών συνθηκών και θα ενισχύσουμε την υγεία μας και την μακροζωία. Για αυτό το λόγο ενσωματώστε στην καθημερινότητά σας την μεσογειακή διατροφή και το μόνο σίγουρο είναι ότι θα βγείτε ευεργετημένοι, ανανεωμένοι καθώς και φιλικοί προς το περιβάλλον.


ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ