• envinow.gr

Η μεγαλύτερη εθνική τραγωδία της δεκαετίας


Του Νίκου Γκολιόπουλου


Τις τελευταίες ώρες η Αττική ζει μια ανείπωτη τραγωδία, θρηνώντας περισσότερους νεκρούς από πυρκαγιές για παραπάνω από μία δεκαετία. Η Κινέτα, η Καλλιτεχνούπολη, η Πεντέλη, η Ραφήνα, η Ν. Μάκρη, το Mάτι βίωσαν τις τραγικές συνέπειες των πυρκαγιών. Οι εικόνες των γεγονότων είναι φρικιαστικές, άνθρωποι κλαίνε, πέφτουν στη θάλασσα για να γλιτώσουν από τις φλόγες, ουρλιάζουν στα κινητά τους στη μέση του δρόμου, σε μια αποπνικτική ατμόσφαιρα.


Οι νεκροί φέρονται να ξεπερνούν τους 60 αυτή τη στιγμή και ο αριθμός συνεχώς αυξάνεται. Εξ αυτών, 25 βρέθηκαν νωρίς το πρωί σε χωράφι σε σημείο της ακτής - και συγκεκριμένα στην Αργυρά Ακτή στο Μάτι, κοντά στα σύνορα με τη Ν. Μάκρη. Σε ό,τι αφορά τις υλικές καταστροφές, είναι χαρακτηριστική η δήλωσή του πως «ο οικισμός Μάτι έχει εξαφανιστεί». Υπολογίζεται ότι πάνω από 1.000 σπίτια και 400 οχήματα έχουν καταστραφεί.


Οι πυροσβέστες, οι εθελοντές δασοπυροσβέστες, η αστυνομία, η τοπική αυτοδιοίκηση και οι κάτοικοι κατέβαλαν υπεράνθρωπες προσπάθειες να ελέγξουν μια ανεξέλεγκτη κατάσταση. Πάλεψαν σε μια άνιση μάχη με τις φλόγες αφού η παντελής έλλειψη σχεδιασμού, πρόληψης και άμεσης καταστολής της πυρκαγιάς μετά την έναρξή της, επιτρέπουν στις φλόγες να γιγαντωθούν σε επίπεδο που δε μπορούν να ελεγχθούν από τα διαθέσιμα μέσα.


Εγείρεται εύλογα το ερώτημα, αν η αρχική αντιμετώπιση ήταν ανεπαρκής. Η ταχύτητα στην αρχική αντιμετώπιση μιας πυρκαγιάς είναι κρίσιμη. Η αντίληψη της κατάστασης, η διαστασιολόγηση των απαραίτητων πόρων και η αξιολόγηση του χρόνου κινητοποίησης είναι από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στην αντιμετώπιση μιας έκτακτης ανάγκης όπως σημειώνει ο κύριος Kώστας Συνολάκης είναι Καθηγητής Φυσικών Καταστροφών του Πολυτεχνείου Κρήτης.


Η ολιγωρία στη λήψη κρίσιμων αποφάσεων έχει γίνει συνήθεια στην αντιμετώπιση καταστροφών στην Ελλάδα. Στην προκειμένη περίπτωση, η αναγγελία πυρκαγιάς σε γνωστό κρίσιμο σημείο έπρεπε να έχει σημάνει συναγερμό για την άμεση διάθεση περισσότερων πυροσβεστικών δυνάμεων πριν η πυρκαγιά πάρει διαστάσεις. Οι Γάλλοι πυροσβέστες λένε χαρακτηριστικά ότι «το πρώτο λεπτό η πυρκαγιά σβήνεται με ένα ποτήρι νερό, το δεύτερο λεπτό με έναν κουβά νερό, το τρίτο λεπτό με μια δεξαμενή νερό, μετά κάνουμε ό,τι μπορούμε».



Η Πολιτική Προστασία πρέπει να προβλέπει την εξέλιξη της πυρκαγιάς και με βάση αυτή την πρόβλεψη να κατανέμει τα διαθέσιμα μέσα. Οι διαδικασίες κλιμάκωσης της επέμβασης πρέπει να επιταχύνονται σε τέτοια συμβάντα, όπως και η διαδικασία λήψης απόφασης για την εκκένωση περιοχών που βρίσκονται σε κίνδυνο. Πρέπει να υπάρχουν σχέδια εκκένωσης που να λαμβάνουν υπόψη το χρόνο εκκένωσης ως συνάρτηση των διαθέσιμων πόρων και της κίνησης στο εθνικό και δευτερεύον οδικό δίκτυο. Στην Ανατολική Αττική, τα θύματα προσπάθησαν να διαφύγουν μη γνωρίζοντας από που.


Στην χώρα μας, εκτός απο τις ελάχιστες περιοχές οπού έχουν γίνει ασκήσεις πολιτικής προστασίας, δεν υπάρχουν χάρτες επικινδυνότητας με οδούς διαφυγής, ούτε υπάρχει ενημέρωση του πληθυσμού για τους κινδύνους της περιοχής τους. Μοντέλα μετάδοσης πυρκαγιάς, όπως το λεπτομερές μοντέλο FARSITE που έχει δημιουργηθεί από τη Δασική Υπηρεσία των ΗΠΑ (US Forest Service) για χρήση ακριβώς στον επιχειρησιακό και τακτικό σχεδιασμό, πρέπει να χρησιμοποιούνται για να βελτιώσουν το συγχρονισμό των ενεργειών.

Αν είχαν γίνει έστω και στοιχειώδεις προσομοιώσεις μιας μεγάλης πυρκαγιάς στην περιοχή, θα είχαμε μάλλον λιγότερα θύματα, γιατί οι υπεύθυνοι θα γνώριζαν τις δυσκολίες διαφυγής, και ίσως να είχαν ενημερώσει ακόμη και τους κατοίκους.


Συμπερασματικά, δεν είναι η ώρα για απόδοση ευθυνών αλλά είναι η ώρα λήψης αποφάσεων. Οι πυρκαγιές αποτελούν πρώτο θέμα ειδήσεων στην Ελλάδα σχεδόν κάθε Αύγουστο και οφείλουν να ληφθούν άμεσα μέτρα εδώ και τώρα για την αποφυγή απωλειών άλλων ανθρώπινων ζωών! Επίσης, η πολιτική αντιπαράθεση που ξεκίνησε από το πρωί πρέπει να σταματήσει άμεσα. Τώρα είναι η ώρα της ευθύνης και της ενότητας. Στόχος να εξομαλυνθεί ο γολγοθάς των ανθρώπων που ξεκίνησε χθες και θα διαρκέσει μήνες ή και χρόνια, και να προετοιμαστεί ο κρατικός μηχανισμός για την αντιμετώπιση πυρκαγιών τον Αύγουστο.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ